HÌNH ẢNH MỚI NHẤT


Xem chi tiết trong mục
Thư viện ảnh hoạt động
Góc thư giãn
 
Những biển số xe 'độc' nhất Việt Nam

 Giật mình với những biển số xe siêu “độc”, siêu đẹp và siêu… mờ ám ở Việt Nam.

 

 


Chuyên mục: Hóa  
Ngày đưa tin: 22/03/2011    

MỘT SỐ GIẢI PHÁP ĐỂ DẠY TIẾT LUYỆN TẬP MÔN HÓA HỌC THCS

I. CƠ SỞ LÝ LUẬN:

Để từng bước nâng cao chất lượng giảng dạy bộ môn hóa học trong nhà trường THCS, nhất thiết công tác đổi mới phương pháp dạy học của người thầy phải được quan tâm tối ưu nhằm tăng khả năng tiếp thu và luôn gây hứng thú, thu hút học sinh vào mỗi tiết học để có hiệu quả đối với bộ môn.

Chính vì vậy, mỗi GV chúng ta phải luôn cải tiến, đổi mới phương pháp dạy- học một cách đa dạng và phong phú; cụ thể là chúng phải biết đề cập đến nhiều phương pháp dạy học nêu vấn đề, đàm thoại, thí nghiệm nghiên cứu, trực quan, thuyết trình, phương pháp dạy 1 tiết luyện tập, 1 tiết ôn tâp,… Trong đó, chúng ta cần quan tâm đến tiết luyện tập nhiều hơn, vì nó có tầm quan trọng đặc biêt, nhằm hoàn thiện kiến thức và giúp HS tái hiện những kiến thức đã học. Từ đó mà hệ thống hóa lại, tìm ra các mối liên quan giữa các kiến thức…

Ý nghĩa của của một tiết luyện tập:

-         Là hình thức tốt nhất để củng cố, đào sâu, hệ thống hóa lại những kiến thức và rèn luyện kỹ năng đã học trong từng chương;

-         Là hình thức tốt nhất để HS vận dụng kiến thức (vì khi đó tư duy của HS phát triển cao độ,  buộc HS phải tìm tòi, phân tích, tổng hợp, so sánh) đã học vào những bài tập cụ thể;

-         Là hình thức tốt nhất rèn luyện được nhiều kỹ năng bộ môn như giải thích, vận dụng kiến thức, tính toán, viết PTPƯ, đọc tên…;

-         Là cách tốt nhất để GV kiểm tra được sự tiếp thu kiến thức của HS, kiểm tra được sự hiểu chính xác, sâu sắc, đầy đủ khả năng vận dụng kiến thức của HS vào làm bài tập,  giải thích và vận dụng vào thực tế đời sống. Đồng thời cũng kiểm tra được mình qua quá trình giảng dạycó những kiến thức nào sai sót để có kế hoạch củng cố, đính chính cho kịp thời.

II. Thực trạng hiện nay:

·        Về phía giáo viên:

Dạy một tiết luyện tập là việc làm thường xuyên của GV nói chung và đối với GV dạy môn hóa học nói riêng. Tiết luyện tập được bố trí sau mỗi chương do đó GV chúng ta ai cũng có ít nhiều kinh nghiệm trong việc dùng bài tập hoá học để củng cố kiến thức, rèn luyện kĩ năng cho HS. GV có thể dùng bài tập để tổ chức, điều khiển quá trình nhận thức của HS và có phương pháp thích hợp để dạy 1 tiết loại này.

     Việc lựa chọn nội dung, phương pháp dạy học phải phù hợp với năng lực, hứng thú và nhu cầu nhận thức của học sinh. Nội dung học tập quá dễ hoặc quá khó đều không gây được hứng thú cho học sinh. Giáo viên cần tổ chức, thiết kế chọn các dạng bài tập, các phương pháp có sự hướng dẫn học sinh  tìm thấy cái mới về kiến thức, về phương pháp nghiên cứu thì HS sẽ thấy hào hứng, tự tin tham gia vào quá trình tìm tòi, tự lực giành lấy kiến thức.

Với nội dung chương trình có nhiều kiến thức trọng tâm, nhiều dạng câu hỏi,  nhiều dạng bài tập vận dụng, làm thế nào để hệ thống lại, rèn kĩ năng cần thiết cho học sinh là một vấn đề theo chúng tôi một giáo viên đứng lớp cần phải quan tâm.

Tuy nhiên, lựa chọn các bài tập và yêu cầu học sinh làm những bài tập của kiến thức đã học và tái hiện các kiến thức đã biết liên quan đến bài học mới, tìm mối quan hệ giữa chúng. Một số GV thường chưa chú ý đến vấn đề này, mà chỉ chú trọng cho HS làm nhiều bài tập, có khi biến việc làm đó thành một gánh nặng, nhàm chán và buồn tẻ đối với HS.

Xuất phát từ đặc điểm tâm lý của HS, với yêu cầu đổi mới PPDH theo hướng tích cực hoá hoạt động học tập của HS thì hoạt động của GV hoá học cũng cần có sự đổi mới, nên phải chú ý nhiều hơn tới việc chọn các dạng bài tập, các phương pháp phù hợp để hướng dẫn HS các kĩ năng vận dụng kiến thức, kĩ năng tiến hành nghiên cứu khoa học hoá học như: quan sát, phân loại, thu thập thông tin, dự đoán khoa học, đề ra giả thuyết, giải quyết vấn đề, tiến hành thí nghiệm từ đơn giản đến phức tạp…

Để dạy một tiết luyện tập đạt hiệu quả cao, chúng tôi thiết nghĩ là rất khó phụ thuộc rất nhiều vào việc chuẩn bị bài của học sinh nữa.

·        Về phía học sinh:

Hóa học được xem là một trong những môn khoa học cơ bản quan trọng, do đó nhiều HS có ý thức và chủ động học tập rất tốt; coi trọng và có sự tự giác chuẩn bị cho tiết luyện tập như: ôn tập lý thuyết, làm đủ các bài tập do GV chỉ định, một số HS khá giỏi - yêu thích bộ môn thường có ý thức khai thác thêm các dạng bài tập và cách giải mới.

Tuy nhiên, cũng còn một phần không nhỏ các em chưa có ý thức chuẩn bị tốt cho tiết luyện tập, biểu hiện cụ thể như sau:

- Học bài qua loa, dẫn đến chưa nắm vững lý thuyết trước khi bước vào tiết luyện tập;

- Nhiều em chuẩn bị đầy đủ các bài tập do GV chỉ định, các em lại có thói quen là khi làm hết các bài tập thì đã thỏa mãn, nên ít kiểm tra lại lời giải xem có sự sai sót gì không; ít  đi sâu nghiên cứu cải tiến lời giải, trình bày lời giải và tìm thêm cách giải thích mới các hiện tượng hóa học, cách viết PTHH hay cách giải khác của bài toán;

- Ngay trong tiết luyện tập tại lớp, đối với các em đã làm đầy đủ bài tập thì ít quan tâm đến lời giải của bạn và hướng dẫn của GV, chủ quan cho rằng mình đã hiểu và đã làm bài tập rồi;

- Nhiều HS chỉ chăm chú ghi chép bài giải của bạn hoặc phần trình bày của GV mà không hề chú ý đến phương pháp giải các dạng toán, cách chọn chất, cách viết PTHH, cách giải thích,…do đó, có trình trạng vở của các em ghi rất đầy đủ nhưng thực tế các em không hiểu bài.

 

III. ĐỀ XUẤT GIẢI PHÁP :

Thực tế thông qua nhiều tiết dự giờ và thăm lớp, thanh tra, kiểm tra chuyên môn, theo ý kiến chủ quan của chúng tôi, xuất phát từ cơ sở lý luận cũng như thực trạng về việc dạy và học tiết luyện tập hóa học hiện nay; đồng thời căn cứ vào chương trình và SGK mới – chuẩn KT-KN,  chúng tôi thấy rằng cần phải có 2 phương pháp để tiến hành dạy một tiết luyện tập:

+ Phương pháp 1: Ôn tập hết kiến thức của chương, sau đó giải bài tập minh họa.

+ Phương pháp 2: Từ các bài tập minh họa của chương, chúng ta hệ thống hóa và rút ra kiến thức đã học.

Theo chúng tôi, phương pháp 2 là đạt hiệu quả hơn cả vì sẽ tiết kiệm được thời gian phần ôn tập lý thuyết để có nhiều thời gian dành cho phần luyện tập. Tuy nhiên, quý thầy cô có thể tự chọn cho mình một phương pháp thích hợp, sao cho sau khi kết thúc mỗi tiết dạy, học sinh nắm vững được kiến thức của chương, những kĩ năng cần đạt và vận dụng kiến thức đó trong thực tiễn đời sống hàng ngày.

Ngoài ra, để dạy tốt một tiết luyện tập hóa học cần có những yêu cầu sau đây:

1.     Phân bổ thời gian hợp lý:  Cho 2 phần tạo nên cấu trúc của 1 tiết luyện tập:

+  Kiến thức cần nhớ: Thời gian khoảng 10-15/45 phút.

     +  Bài tập: Chủ yếu tiết dạy dùng để luyện tập, rèn luyện kỹ năng tính toán, kĩ năng hệ thống hóa kiến thức (sửa bài tập về nhà và bài tập mới tại lớp, đồng thời lựa chọn hệ thống bài tập hợp lý) thời gian khoảng 25-30/45 phút.

     + Hoạt động cũng cố, hướng dẫn về nhà: 5 phút.

2. Kĩ năng học sinh cần đạt được:  

- Học sinh nắm vững lý thuyết vì lý thuyết là phần rất quan trọng gồm có: lý thuyết cơ bản, viết PTHH, tính chất hóa học, các chất điều chế, tách chất, nhận biết các chất,... đó là những cơ sở mà HS phải nắm vững mới làm được bài tập;

- Giúp HS biết cách giải một bài hóa học đơn giản để có thể đi từ dễ đến khó, biết xác định dạng bài tập, từ đó tìm ra định hướng và tìm ra cách giải;

- Giúp HS có khả năng suy luận chính xác về nội dung đã tiếp thu và trình bày bài làm với lời giải chuẩn mực, phải nắm được các bước giải và thiết kế được quy trình từng bước giải;

- Giúp HS có khả năng xử lý kiến thức, tìm tòi  nhiều lời giải, biết huy động và vận dụng vốn kiến thức đã học cùng một lúc vào việc giải quyết các bài tập trong tiết học (bài tập có nhiều cách giải, HS giải theo cách ngắn gọn, dễ hiểu,  khoa học), từ đó lựa chọn câu trả lời tối ưu nhất;

- Giúp HS xác định được dạng bài tập hóa học: Ngoài việc xác định đúng giả thiết, dữ kiện của bài tập HS còn phải phân tích và phân loại được các dạng bài tập, từ đó đưa bài tập cần giải về gần với dạng các bài tập đã biết, đã giải, luôn tìm ra cái đã biết và cố gắng tìm ra “ cái cốt lõi” của bài tập là “cần tìm cái gì?”,...

3. Tích cực sử dụng các phương tiện và ĐDDH một cách phù hợp: Để tiết luyện tập đạt hiệu quả cao nhất (trong điều kiện cho phép: bảng nhóm, máy chiếu, phiếu học tập,…).

4. Tổ chức tốt các hoạt động học tập của HS: Nhằm huy động được nhiều  đối tượng HS tham gia trong tiết học (hướng dẫn HS biết làm việc tập thể và biết hợp tác với nhau, tuy nhiên cần tránh hoạt động nhóm một cách hình thức, kém hiệu quả).

* CHÚ Ý:

- Đối với tiết luyện tập, để đạt hiệu quả cao là rất khó và phụ thuộc nhiều vào việc chuẩn bị bài chu đáo của học sinh.

- Cần lặp lại cùng một nội dung kiến thức ở các thời điểm khác nhau với các mục đích khác nhau, từ các quan điểm lí thuyết khác nhau nhằm rèn luyện tính linh hoạt trong nhận thức để HS thu được những kiến thức đã học, những hiểu biết mới.

- Sử dụng SGK – căn cứ chuẩn kiến thức kĩ năng của chương trình và thực tế học tập của HS để xây dựng tiết luyện tập.

- Đặc biệt chú ý: + Khi đặt câu hỏi cần đảm bảo các yêu cầu sau: Câu hỏi phải liên quan đến việc thực hiện mục tiêu của tiết học, ngắn gọn, rõ ràng, dễ hiểu, đúng lúc, phù hợp với trình độ HS, kích thích suy nghĩ  của HS và phù hợp với thời gian thực tế;

                           + Chọn hệ thống bài tập thích hợp để thỏa mãn yêu cầu: Củng cố, hoàn thiện, đào sâu – mở rộng kiến thức.( Thông qua tiết luyện tập có dịp mở rộng thêm một cách thích hợp những kiến thức cần thiết ở mức độ cho phép của chương trình).

- Nếu tiết luyện tập có hiệu quả có tác dụng lớn gây hứng thú học tập cho HS, giúp HS dễ học, dễ nhớ và nhớ lâu, hiểu sâu, hiểu toàn diện và vận dụng tốt các kiến thức đã học.

 

Người viết: Lương Thị Minh Dung - Trường BDNVGD

Cộng tác viên chuyên môn


Quay trở về

Các tin trước :

CẢNH ĐẸP VIỆT NAM

 
Kế hoạch Thanh tra
 
     
     
     
     
     
     
     
     

 

Yahoo! Messenger
 

  Công cụ thống kê và báo cáo web

người đang truy cập

 
 
      
 Chúc quý thầy cô luôn dồi dào sức khỏe, công tác tốt và hạnh phúc trong cuộc sống
Bản quyền thuộc về Phòng GD-ĐT Nha Trang
Điện thoại: 058.3822104
Email: pgdntrang@khanhhoa.edu.vn
Chịu trách nhiệm: Ông Trần Nguyên Lập - Trưởng phòng
Thiết kế và quản trị: Phạm Vũ Thanh Bình
Phát triển bởi PSC